USB Cihazları Hızlandırma

Elimde yıllardır dolaşan bir 64 GB flash bellek var. Aynı belleği aynı bilgisayara farklı portlardan taktığımda transfer hızının 12 MB/s ile 130 MB/s arasında gidip geldiğini görünce, sorunun cihazda değil bağlantı zincirinin tamamında olduğunu anladım. Harici disk ve bellekleri hızlandırmak çoğu zaman yeni donanım almakla değil, doğru portu, doğru dosya sistemini ve doğru Windows ayarını seçmekle ilgili. Aşağıda kendi denemelerimde işe yaradığını gördüğüm sırayı adım adım aktarıyorum.

1. Önce gerçek bir ölçüm alın

Ayar değiştirmeye başlamadan mevcut durumu yazın bir yere. Ben iki test yapıyorum: içine 4-5 GB'lık tek bir video dosyası kopyalıyorum (sıralı hız), ardından binlerce küçük dosyadan oluşan bir klasör kopyalıyorum (rastgele erişim). Bu ikisi arasındaki fark normaldir; küçük dosyalarda hızın düşmesi arıza değil. Ama tek büyük dosyada bile 30-40 MB/s'yi geçemiyorsanız bir yerde darboğaz var. Windows'un kopyalama penceresindeki anlık hız yeterli bir gösterge, illa test yazılımı şart değil.

2. Portun sürümünü ve fiziksel yerini kontrol edin

USB 2.0 portunun teorik tavanı yaklaşık 60 MB/s, pratikte 35-40 MB/s civarında kalır. Cihazınız USB 3.x olsa bile 2.0 porta takılıysa o tavanı aşamaz. Masaüstü kasalarında ön paneldeki portlar uzun kablolarla anakarta bağlandığı için bazen kararsız çalışır; ben ölçümlerimi her zaman anakartın arka panelindeki portlarda yapıyorum. Aygıt Yöneticisi'nde "Evrensel Seri Yol denetleyicileri" başlığı altında "USB 3.0 eXtensible Host Controller" ifadesini görüyorsanız 3.x desteği aktiftir. Görmüyorsanız yonga seti sürücüsü eksik olabilir.

3. Kabloyu ve hub'ı denklemden çıkarın

Harici SSD ve 2,5 inç disklerde en sık karşılaştığım sorun kablo. Şarj için verilmiş, sadece güç hatları bağlı ince kablolar veri hızını yerle bir eder. Cihazla gelen orijinal kabloyla bir kez daha test edin. Beslemesiz (pasif) hub'lar da özellikle harici disklerde hem hız hem bağlantı kopması sorunu yaratır; test aşamasında hub'ı tamamen çıkarın.

4. Dosya sistemini işe göre seçin

Bu adım usb hızı üzerinde beklediğinizden fazla etki yapıyor. Fabrika çıkışı FAT32 formatlı bellekler 4 GB üstü dosya kabul etmez ve çok sayıda küçük dosyada yavaşlar.

Biçimlendirirken ayırma birimi boyutunu da düşünün: çoğunlukla büyük dosya taşıyorsanız 64 KB gibi büyük bir küme boyutu sıralı hızı artırır, binlerce küçük dosya için 4-16 KB daha verimlidir. Biçimlendirme her şeyi sildiği için önce yedek alın.

5. Windows kaldırma ilkesini değiştirin

Aygıt Yöneticisi'nde diske sağ tıklayıp Özellikler > İlkeler sekmesine gidin. "Hızlı kaldırma" varsayılanı yazma önbelleğini kapatır ve güvenlidir ama yavaştır. "Daha iyi performans" seçeneği önbelleği açar; harici SSD'lerde kopyalama süremi belirgin şekilde kısalttığını gördüm. Şart şu: bu modda cihazı mutlaka "Donanımı Güvenle Kaldır" ile çıkarmalısınız, yoksa veri kaybı riski gerçek.

6. Güç yönetimi ve seçmeli askıya almayı gözden geçirin

Dizüstülerde uzun transferlerin ortasında hızın dibe vurmasının nedeni genelde güç tasarrufudur. USB Hub özelliklerindeki "Güç tasarrufu için bilgisayarın bu aygıtı kapatmasına izin ver" kutusunu kaldırın ve güç planında USB seçmeli askıya alma ayarını devre dışı bırakın. Aynı mantık işlemci ve disk ayarlarında da geçerli; sistem genelinde performans profilini nasıl yönettiğimi Windows sistem ayarları rehberinde ayrıntılandırdım.

7. Sürücü, yazılım ve firmware

Anakart üreticisinin yonga seti sürücüsünü kurmak, Windows'un genel sürücüsüne göre UASP desteğini düzgün etkinleştirir. Harici SSD üreticilerinin çoğu firmware güncellemesi de yayımlar; bir kez bakmaya değer. BIOS'ta "XHCI Hand-off" veya eski USB uyumluluk seçenekleri açıksa modern Windows'ta kapalı tutmak daha stabil sonuç veriyor.

8. Kaynak diski unutmayın

Harici belleğe kopyaladığınız dosyalar yavaş bir dahili diskten geliyorsa darboğaz orada. Sistem diskiniz mekanik bir HDD ise transfer hızı onun sınırında kalır. Bu yüzden dahili SSD performansını iyileştirme ve disk alanını yönetme konularını bu işin bir parçası sayıyorum.

Sık yapılan hatalar

• Küçük dosyaları tek tek kopyalamak: Binlerce dosyayı taşıyacaksam önce sıkıştırıp tek arşiv hâlinde gönderiyorum; süre bazen üçe bölünüyor.
• Flash belleği birleştirmek: Disk Birleştirme, NAND tabanlı cihazlarda hız kazandırmaz, gereksiz yazma yükü bindirir.
• Antiv